Hồ sơ công chứng lưu trữ và tranh chấp tài sản riêng
Tranh chấp về tài sản riêng, đặc biệt trong quan hệ hôn nhân – gia đình và giao dịch dân sự, là một trong những dạng tranh chấp phổ biến và phức tạp trong thực tiễn xét xử. Trong bối cảnh đó, hồ sơ công chứng lưu trữ không chỉ là tài liệu hành chính mà còn là căn cứ quan trọng để xác định nguồn gốc tài sản, ý chí định đoạt và phạm vi quyền của chủ sở hữu. Việc lưu trữ hồ sơ công chứng khi có tranh chấp về tài sản riêng vì vậy giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm giá trị chứng cứ của văn bản công chứng và hỗ trợ hiệu quả cho quá trình giải quyết tranh chấp. Bài viết dưới đây phân tích toàn diện vấn đề này từ góc độ pháp lý và thực tiễn.
>>> Xem thêm: Tới Văn Phòng Công Chứng cần mang gì? Hướng dẫn dành cho người mới
1. Khái niệm tài sản riêng và yêu cầu chứng minh trong tranh chấp
Theo “Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014”, tài sản riêng của vợ, chồng bao gồm tài sản có trước khi kết hôn, tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng và tài sản được hình thành từ tài sản riêng. Khi phát sinh tranh chấp, nghĩa vụ chứng minh tài sản là tài sản riêng thuộc về người đưa ra yêu cầu.
Trong nhiều trường hợp, các giao dịch liên quan đến tài sản riêng được lập thành văn bản và công chứng, như văn bản cam kết tài sản riêng, hợp đồng tặng cho riêng, văn bản thỏa thuận phân chia tài sản. Khi đó, hồ sơ công chứng lưu trữ trở thành căn cứ quan trọng để chứng minh nguồn gốc và chế độ pháp lý của tài sản.
2. Hồ sơ công chứng lưu trữ và nội dung phản ánh chế độ tài sản
Theo “Điều 61 Luật Công chứng 2014”, hồ sơ công chứng bao gồm văn bản công chứng và toàn bộ giấy tờ liên quan đến việc công chứng. Đối với giao dịch liên quan đến tài sản riêng, hồ sơ lưu trữ thường phản ánh:
Thông tin về chủ thể định đoạt tài sản
Tài liệu chứng minh nguồn gốc hình thành tài sản
Nội dung cam kết hoặc thỏa thuận về chế độ tài sản
Lời chứng của công chứng viên về ý chí tự nguyện và năng lực hành vi
Những tài liệu này giúp làm rõ việc tài sản được xác định là tài sản riêng ngay tại thời điểm giao kết, thay vì chỉ dựa vào lời khai sau này của các bên.
3. Vai trò của hồ sơ công chứng lưu trữ trong giải quyết tranh chấp tài sản riêng
Trong thực tiễn xét xử, tranh chấp về tài sản riêng thường phát sinh khi ly hôn, phân chia di sản hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính. Khi đó, hồ sơ công chứng lưu trữ có vai trò quan trọng ở các khía cạnh sau:
Thứ nhất, xác định ý chí định đoạt tài sản tại thời điểm giao dịch. Hồ sơ công chứng phản ánh đầy đủ quá trình lập văn bản và ý chí của các bên khi xác lập giao dịch liên quan đến tài sản riêng.
Thứ hai, làm rõ nguồn gốc tài sản. Các giấy tờ kèm theo trong hồ sơ lưu trữ giúp chứng minh tài sản được hình thành từ tài sản riêng hay tài sản chung.
Thứ ba, đối chiếu với lời khai và chứng cứ khác. Hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ khách quan để đánh giá tính trung thực và nhất quán trong lập luận của các bên tranh chấp.
4. Giá trị chứng cứ của hồ sơ công chứng lưu trữ trong tố tụng
Theo pháp luật tố tụng, văn bản công chứng có giá trị chứng cứ và được coi là xác thực, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên vô hiệu. Trong tranh chấp về tài sản riêng, hồ sơ công chứng lưu trữ được sử dụng để:
Chứng minh sự tồn tại và nội dung của giao dịch
Làm rõ bối cảnh, hoàn cảnh xác lập văn bản công chứng
Xác định trách nhiệm của các bên liên quan nếu có khiếu nại về việc công chứng
So với bản văn bản công chứng do các bên giữ, hồ sơ lưu trữ tại tổ chức hành nghề công chứng phản ánh đầy đủ và đáng tin cậy hơn.
5. Trách nhiệm của tổ chức hành nghề công chứng trong lưu trữ hồ sơ
Tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm lưu trữ hồ sơ công chứng đầy đủ, an toàn và bảo đảm khả năng tra cứu khi có yêu cầu hợp pháp. Đối với các giao dịch liên quan đến tài sản riêng, trách nhiệm này đặc biệt quan trọng bởi hồ sơ công chứng thường được sử dụng làm căn cứ giải quyết tranh chấp sau nhiều năm.
Việc lưu trữ không đúng quy định hoặc làm thất lạc hồ sơ có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý cho tổ chức hành nghề công chứng và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của đương sự.
6. Nhận xét và kiến nghị
Có thể khẳng định rằng, lưu trữ hồ sơ công chứng giữ vai trò trung tâm trong việc giải quyết tranh chấp về tài sản riêng. Việc bảo đảm hồ sơ lưu trữ đầy đủ, nguyên vẹn và phản ánh trung thực quá trình công chứng không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố quyết định bảo vệ quyền lợi của các bên.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
