Tổng hợp điểm mới về thủ tục hải quan hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 121/2025/TT-BTC nhằm sửa đổi, bổ sung một số quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Thông tư này có nhiều nội dung điều chỉnh quan trọng liên quan đến hồ sơ hải quan, phương thức khai báo và việc sử dụng chứng từ điện tử. Dưới đây là các điểm mới đáng chú ý.
1. Điều chỉnh quy định về nộp và sử dụng chứng từ trong hồ sơ hải quan
Nội dung này trước đây được quy định tại Điều 3 Thông tư 38/2015/TT-BTC và đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC. Nay, tại khoản 1 Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC, Bộ Tài chính tiếp tục sửa đổi với các nội dung sau:
1.1. Bổ sung trường hợp không phải nộp tờ khai hải quan
Theo quy định mới, người khai hải quan không phải nộp tờ khai hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nếu có đề nghị cơ quan hải quan thực hiện các thủ tục liên quan đến:
Miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế, không thu thuế;
Xử lý số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa;
Gia hạn thời hạn nộp thuế hoặc nộp dần số tiền thuế còn nợ;
Quy định này không áp dụng đối với trường hợp khai hải quan bằng tờ khai giấy. Như vậy, thủ tục khoanh tiền thuế nợ đã được bổ sung vào nhóm các trường hợp không phải nộp tờ khai hải quan.
1.2. Bổ sung trường hợp không phải nộp chứng từ
Cũng tại khoản 1 Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC, Bộ Tài chính bổ sung quy định theo đó người khai hải quan không phải nộp chứng từ trong trường hợp chứng từ đã được cấp trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, Cổng dịch vụ công trực tuyến hoặc được cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu gửi dưới dạng điện tử thông qua:
Cổng thông tin một cửa ASEAN;
Cổng thông tin trao đổi dữ liệu với các quốc gia khác theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
2. Sử dụng tài khoản VNeID để đăng ký kết nối Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan
Một điểm mới đáng chú ý tại Thông tư 121/2025/TT-BTC được quy định tại khoản 2 Điều 1 là cho phép tổ chức, cá nhân sử dụng tài khoản VNeID để đăng ký tham gia kết nối với Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan khi thực hiện khai hải quan.
Bên cạnh đó, các điều kiện khác để tham gia khai hải quan qua Hệ thống vẫn tiếp tục áp dụng theo khoản 5 Điều 6 Thông tư 38/2015/TT-BTC, bao gồm:
Thực hiện đăng ký kết nối để được cấp tài khoản truy cập và thông tin kết nối;
Kịp thời thông báo cho cơ quan hải quan khi có thay đổi, bổ sung hoặc hủy hiệu lực thông tin đăng ký;
>>> Xem thêm: Địa chỉ các văn phòng công chứng làm việc cả thứ 7 và chủ nhật cung cấp dịch vụ công chứng nhanh, uy tín tại thành phố Hà Nội.
Bảo đảm đầy đủ hạ tầng kỹ thuật phục vụ việc khai báo, truyền nhận và lưu trữ thông tin;
Sử dụng phần mềm khai hải quan điện tử do cơ quan hải quan cung cấp (nếu có) hoặc phần mềm đã được Cục Hải quan kiểm tra, xác nhận và tương thích với Hệ thống.
Đối với hồ sơ xác định trước mã số, xuất xứ và trị giá hải quan quy định tại Điều 7 Thông tư 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC), Thông tư 121/2025/TT-BTC đã bổ sung thêm các mẫu thông báo, gồm:
Thông báo kết quả xác định trước mã số theo mẫu số 01a-TB XDTMS;
Thông báo sửa đổi, thay thế Thông báo kết quả xác định trước mã số theo mẫu số 01b-Thay thế XDTMS;
Thông báo hủy Thông báo kết quả xác định trước mã số theo mẫu số 01c-Hủy XDTMS.
4. Điều chỉnh hồ sơ hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu
Tại khoản 4 Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC, Bộ Tài chính đã điều chỉnh một số loại giấy tờ trong hồ sơ hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, cụ thể:
Tờ khai hải quan: Thực hiện theo các chỉ tiêu thông tin quy định tại mẫu tương ứng.
Hóa đơn thương mại hoặc chứng từ có giá trị tương đương: Trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành dưới dạng điện tử trước thời điểm khai báo hải quan thì người khai hải quan không phải nộp cho cơ quan hải quan khi làm thủ tục.
Giấy phép xuất khẩu hoặc văn bản cho phép xuất khẩu của cơ quan có thẩm quyền: Bổ sung cách gọi chung là “giấy phép xuất khẩu” và bãi bỏ quy định về việc nộp bản chính theo số lần xuất khẩu.
Giấy chứng nhận kiểm tra chuyên ngành: Quy định mới chỉ dẫn chiếu theo quy định của pháp luật chuyên ngành; trường hợp pháp luật không quy định cụ thể về bản chính hay bản chụp thì được nộp bản chụp. Nếu giấy chứng nhận còn hiệu lực và được sử dụng cho nhiều lô hàng thì chỉ phải nộp 01 lần tại Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục cho lô hàng đầu tiên.
5. Bổ sung một số chứng từ trong hồ sơ hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu
Cũng tại khoản 4 Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC, hồ sơ hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu được bổ sung thêm một số loại chứng từ, bao gồm:
Đối với hàng hóa nhập khẩu của thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam thực hiện quyền nhập khẩu: Giấy chứng nhận đăng ký quyền xuất khẩu, nhập khẩu do Bộ Công Thương cấp;
Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện quyền nhập khẩu: Giấy chứng nhận đầu tư về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan, trong đó có đăng ký quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu. Trường hợp không phải cấp Giấy chứng nhận đầu tư thì nộp chứng từ có giá trị tương đương.
Trường hợp người khai hải quan làm thủ tục tại cùng một cơ quan hải quan, các chứng từ này chỉ phải nộp một lần khi thực hiện thủ tục cho lô hàng đầu tiên.
Đồng thời, Thông tư 121/2025/TT-BTC không còn quy định về việc nộp các loại chứng từ như bảng kê lâm sản đối với gỗ nguyên liệu nhập khẩu và một số hợp đồng liên quan đến thiết bị, dụng cụ chuyên dùng cho giảng dạy, nghiên cứu, thí nghiệm khoa học trong trường hợp hàng hóa nhập khẩu áp dụng thuế suất GTGT 5%.
>>> Xem thêm: Lần đầu chứng thực chữ ký và những điều cần lưu ý khi chứng thực chữ ký tại các văn phòng công chứng?
Như vậy, trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Quy định mới về thủ tục hải quan hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu“. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
