Trong thực tiễn giao kết hợp đồng, điều khoản tự động gia hạn ngày càng được sử dụng phổ biến nhằm bảo đảm tính liên tục của quan hệ hợp đồng. Tuy nhiên, khi hợp đồng được công chứng, nhiều tranh chấp phát sinh liên quan đến việc thời điểm công chứng có còn giá trị đối với các giai đoạn gia hạn tự động hay không. Việc hiểu không đúng bản chất pháp lý của thời điểm công chứng có thể dẫn đến nhầm lẫn về hiệu lực, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên. Bài viết phân tích thời điểm công chứng trong hợp đồng có điều khoản tự động gia hạn dưới góc độ pháp luật hiện hành.
Nếu không có bên nào thông báo chấm dứt hoặc thay đổi;
Hợp đồng sẽ tiếp tục được gia hạn thêm một hoặc nhiều khoảng thời gian nhất định.
Theo “Điều 401 Bộ luật Dân sự 2015”, hợp đồng có hiệu lực từ thời điểm giao kết, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác. Điều khoản tự động gia hạn được xem là một phần nội dung của hợp đồng đã được giao kết ban đầu, không phải là hợp đồng mới.
Thời điểm công chứng xác lập điều gì trong hợp đồng có gia hạn tự động?
Thời điểm công chứng xác lập các yếu tố sau:
Xác nhận hình thức hợp đồng phù hợp quy định pháp luật;
Ghi nhận nội dung hợp đồng, bao gồm cả điều khoản tự động gia hạn;
Là thời điểm phát sinh hiệu lực của văn bản công chứng.
Theo “Điều 5 Luật Công chứng 2024”, văn bản công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Như vậy, thời điểm công chứng chỉ diễn ra một lần, tại thời điểm xác lập hợp đồng ban đầu.
Gia hạn tự động có làm phát sinh thời điểm công chứng mới không?
Câu trả lời là không, nếu không có sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng.
Việc gia hạn tự động:
Không làm thay đổi chủ thể;
Không làm thay đổi nội dung cơ bản;
Không phát sinh hợp đồng mới;
Không yêu cầu công chứng lại, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.
Gia hạn trong trường hợp này chỉ là sự tiếp tục hiệu lực của hợp đồng đã được công chứng, dựa trên thỏa thuận có sẵn.
Thì việc gia hạn này được xem là sửa đổi hợp đồng, và theo “Điều 51 Luật Công chứng 2024”, văn bản sửa đổi phải được công chứng nếu hợp đồng gốc thuộc diện bắt buộc công chứng.
Giá trị pháp lý của văn bản công chứng trong giai đoạn gia hạn tự động
Trong giai đoạn hợp đồng được gia hạn tự động:
Văn bản công chứng tiếp tục có giá trị chứng cứ;
Điều khoản gia hạn được coi là đã được công chứng từ ban đầu;
Các nghĩa vụ phát sinh trong thời gian gia hạn vẫn chịu sự điều chỉnh của hợp đồng đã công chứng.
Theo “Điều 6 Luật Công chứng 2024”, văn bản công chứng có giá trị chứng cứ; những tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên vô hiệu.
Rủi ro pháp lý thường gặp liên quan đến thời điểm công chứng
Một số rủi ro phổ biến gồm:
Hiểu nhầm rằng mỗi lần gia hạn phải công chứng lại;
Không phân biệt giữa gia hạn tự động và sửa đổi hợp đồng;
Không quy định rõ điều kiện kích hoạt gia hạn;
Không xác định rõ thời hạn thông báo chấm dứt trước khi gia hạn.
Những rủi ro này có thể dẫn đến tranh chấp về hiệu lực, thời hạn thực hiện nghĩa vụ hoặc trách nhiệm bồi thường.
Lưu ý khi soạn thảo và công chứng hợp đồng có điều khoản tự động gia hạn
Để hạn chế tranh chấp, cần:
Ghi rõ thời hạn gia hạn, số lần gia hạn;
Quy định cụ thể điều kiện không gia hạn;
Xác định rõ các nghĩa vụ phát sinh trong giai đoạn gia hạn;
Thể hiện rõ rằng điều khoản gia hạn là một phần không tách rời của hợp đồng được công chứng.
Theo “Điều 398 Bộ luật Dân sự 2015”, nội dung hợp đồng do các bên thỏa thuận nhưng không được trái quy định của pháp luật.
Kết luận
Thời điểm công chứng trong hợp đồng có điều khoản tự động gia hạn chỉ được xác lập tại thời điểm giao kết ban đầu, và tiếp tục phát sinh giá trị pháp lý cho toàn bộ các giai đoạn gia hạn nếu không có sửa đổi nội dung. Việc hiểu đúng bản chất của điều khoản tự động gia hạn giúp các bên đánh giá chính xác hiệu lực của hợp đồng, tránh nhầm lẫn về nghĩa vụ công chứng và hạn chế rủi ro tranh chấp trong quá trình thực hiện.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
