Cho vay tiền là một giao dịch dân sự khá phổ biến trong đời sống hiện nay. Tuy nhiên, không ít trường hợp bên vay chậm trả, mất khả năng thanh toán hoặc thậm chí bỏ trốn khiến nhiều chủ nợ tìm đến người thân của “con nợ” để yêu cầu trả thay. Vậy việc đòi tiền người thân của người vay có đúng quy định pháp luật hay không? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng có làm việc thứ 7, chủ nhật không? Thời gian làm việc và những lưu ý cần biết
Đòi tiền người thân của “con nợ” có trái luật?
Theo Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay và khi đến hạn, bên vay có trách nhiệm hoàn trả số tài sản đã nhận theo đúng thỏa thuận. Trường hợp có thỏa thuận hoặc pháp luật quy định thì bên vay còn phải trả lãi.
Có thể thấy, quan hệ vay tài sản là giao dịch dân sự được xác lập dựa trên sự thỏa thuận giữa các bên. Theo nguyên tắc chung, nghĩa vụ thanh toán khoản nợ thuộc về chính người vay và không tự động chuyển sang cho người thân của họ.
Người thân của người vay chỉ có trách nhiệm trả nợ thay nếu trước đó đã có cam kết bảo lãnh đối với khoản vay. Điều 335 Bộ luật Dân sự quy định, bảo lãnh là việc người thứ ba cam kết với bên cho vay sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên vay nếu đến hạn mà người vay không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ.

Ngoài ra, các bên cũng có thể thỏa thuận việc người bảo lãnh chỉ phải thực hiện nghĩa vụ thay khi người vay mất khả năng thanh toán hoặc không còn điều kiện trả nợ.
Như vậy, nếu không có thỏa thuận bảo lãnh hợp pháp thì khi người vay không trả tiền đúng hạn, chủ nợ không có quyền yêu cầu cha mẹ, vợ chồng, con cái hay người thân của “con nợ” phải trả nợ thay.
Trong trường hợp chủ nợ có hành vi đe dọa, ép buộc, uy hiếp tinh thần hoặc sử dụng vũ lực để buộc người thân của người vay giao tài sản trả nợ, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm mà có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
>>> Xem thêm: Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất được thực hiện qua mấy bước?
Đòi tiền người thân của “con nợ” có thể bị xử lý hình sự
Nếu chủ nợ kéo đến nơi ở của người thân người vay để gây mất trật tự, đập phá tài sản, quấy rối hoặc tự ý lấy tài sản nhằm cấn trừ khoản nợ thì tùy hành vi cụ thể có thể bị xử lý về các tội danh như gây rối trật tự công cộng, cưỡng đoạt tài sản hoặc cướp tài sản.
– Trường hợp cố tình gây náo loạn, làm mất an ninh trật tự hoặc có hành vi phá phách để gây áp lực đòi nợ, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính về hành vi gây rối trật tự công cộng. Theo Điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ-CP, mức xử phạt hành chính đối với hành vi này có thể lên tới 03 triệu đồng.

Trong trường hợp hành vi gây rối ở mức nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự xã hội hoặc người vi phạm đã từng bị xử phạt mà vẫn tái phạm, cơ quan chức năng có thể truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015 với hình phạt từ phạt tiền đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù lên đến 07 năm.
– Nếu chủ nợ dùng lời nói đe dọa, uy hiếp tinh thần hoặc đe dọa sử dụng vũ lực nhằm ép buộc người thân của người vay phải giao tài sản để trả nợ thay thì hành vi này có thể bị xử phạt hành chính từ 02 – 05 triệu đồng theo điểm c khoản 2 Điều 15 Nghị định 167/2013/NĐ-CP.
Không chỉ dừng ở xử phạt hành chính, trường hợp có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện hành vi ép buộc giao tài sản còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự với mức hình phạt cao nhất lên đến 20 năm tù.
Làm sao để đòi nợ đúng quy định pháp luật?
Để tránh vi phạm pháp luật, bên cho vay tuyệt đối không nên sử dụng các biện pháp cực đoan như dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, uy hiếp tinh thần, giữ người trái pháp luật hoặc cưỡng ép người thân của người vay phải thanh toán khoản nợ.
Khi đến thời hạn trả nợ mà người vay vẫn không thực hiện nghĩa vụ, bên cho vay có thể nộp đơn khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu giải quyết tranh chấp theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
Ngoài ra, nếu người vay có dấu hiệu dùng thủ đoạn gian dối, cố tình chiếm đoạt số tiền đã vay thì chủ nợ có thể làm đơn tố giác gửi cơ quan công an để xem xét xử lý theo quy định pháp luật.
Theo Điều 30 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, trong trường hợp vụ việc có dấu hiệu hình sự, yêu cầu bồi thường hoặc đòi lại tài sản của bên cho vay sẽ được Tòa án xem xét giải quyết đồng thời trong quá trình xử lý hành vi chiếm đoạt tài sản của người vay.
>>> Có thể bạn quan tâm: Trường hợp nào được miễn tất cả các loại thuế phí khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư năm 2026.
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Đòi tiền người thân của “con nợ” có vi phạm pháp luật không?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Danh sách văn phòng công chứng hỗ trợ kiểm tra sổ đỏ thật giả tại Hà Nội
>>> Thủ tục chứng thực chữ ký trong các giấy tờ, văn bản năm 2026
>>> Công chứng văn bản thừa kế bất động sản có phải thủ tục bắt buộc không?
>>> Phí công chứng hợp đồng mua bán nhà đất hết bao nhiêu tiền?
>>> Chi phí làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư hết bao nhiêu tiền?
>>> Lỗi phạt nguội sau bao lâu thì không còn hiệu lực?
