Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTranh chấp đất đai trên thực tế diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau như tranh chấp tường rào, xác định ranh giới giữa các thửa đất hay tranh chấp về lối đi chung. Mỗi loại tranh chấp sẽ có đặc điểm và phương án xử lý riêng theo quy định pháp luật. Vì vậy, việc hiểu đúng quy định sẽ giúp người dân lựa chọn được hướng giải quyết phù hợp, hạn chế kéo dài mâu thuẫn và phát sinh kiện tụng.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng uy tín hàng đầu tại Hà Nội? Thực hiện thủ tục công chứng nhanh chóng, chính xác và chi phí hợp lý.
1. Tranh chấp liên quan đến tường rào được giải quyết ra sao?
1.1. Quy định về mốc giới giữa các thửa đất liền kề
Trên thực tế, mốc phân định giữa các thửa đất liền kề thường được xác định thông qua cột mốc, hàng rào, tường bao hoặc cây xanh trồng làm ranh giới.
Thông thường, người sử dụng đất được phép xây dựng mốc giới trên phần diện tích thuộc quyền sử dụng hợp pháp của mình, nhất là phần tiếp giáp với thửa đất bên cạnh. Trong trường hợp này, mốc giới sẽ thuộc quyền sở hữu riêng của người tạo lập.
Ngoài ra, các chủ sử dụng đất liền kề cũng có thể thống nhất với nhau về việc dựng hàng rào, xây tường hoặc đặt cột mốc ngay trên ranh giới giữa hai thửa đất để phân chia ranh giới. Khi đó, công trình hoặc vật làm mốc được xem là tài sản sở hữu chung của các bên.
Quy định này được nêu tại Điều 176 Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, chủ sở hữu bất động sản chỉ được xây dựng hàng rào, cột mốc, trồng cây hoặc dựng tường ngăn trong phạm vi đất thuộc quyền sử dụng của mình. Nếu việc thiết lập mốc giới trên ranh đất có sự đồng thuận của chủ sử dụng đất liền kề thì mốc giới đó thuộc sở hữu chung, dù chi phí xây dựng có thể do một bên chịu, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.
Ngược lại, nếu một bên tự ý xây dựng trên ranh giới nhưng bên còn lại không đồng ý và có căn cứ hợp lý thì người đã dựng mốc giới phải tháo dỡ hoặc khôi phục hiện trạng ban đầu.
1.2. Cách xử lý tranh chấp mốc giới giữa các thửa đất
– Trường hợp 1: Tranh chấp quyền sở hữu đối với mốc giới giữa các bất động sản liền kề
Đối với loại tranh chấp này, các bên có thể lựa chọn một trong các phương án giải quyết sau:
- Thương lượng: Hai bên trực tiếp trao đổi, tự thống nhất hướng xử lý mà không cần bên thứ ba can thiệp.
- Hòa giải: Có sự tham gia của bên trung gian nhằm hỗ trợ các bên đạt được sự đồng thuận, tuy nhiên không phải thông qua Tòa án.
- Khởi kiện tại Tòa án: Nếu không thể thống nhất, các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết theo trình tự tố tụng dân sự.
>>> Xem thêm: Phí công chứng hợp đồng chuyển nhượng nhà đất cập nhật mới nhất.
– Trường hợp 2: Tranh chấp do lấn chiếm mốc giới, hàng rào hoặc tường rào
Một trong những dạng tranh chấp phổ biến hiện nay là hành vi lấn chiếm ranh giới đất thông qua việc xây tường rào, dịch chuyển cột mốc, trồng cây hoặc sử dụng phần đất tiếp giáp vượt quá diện tích thực tế.
Bản chất của tranh chấp này là xác định ai là người có quyền sử dụng hợp pháp đối với phần đất đang xảy ra tranh chấp.
Khi phát sinh mâu thuẫn, việc giải quyết cần tuân thủ trình tự luật định như sau:
* Hòa giải tại cơ sở và hòa giải bắt buộc
Theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 và khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, trường hợp các bên không tự thương lượng hoặc hòa giải không thành thì phải gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất để tiến hành hòa giải bắt buộc.
Đây là thủ tục tiền đề trước khi lựa chọn các phương án giải quyết khác. Nếu chưa thực hiện hòa giải tại xã, phường, thị trấn mà đã gửi đơn đến Tòa án hoặc cơ quan hành chính có thẩm quyền thì hồ sơ có thể bị trả lại.
* Hai phương thức giải quyết khi hòa giải không thành
– Phương thức 1: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân nơi có đất tranh chấp
Áp dụng đối với các trường hợp:
- Người tranh chấp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất theo Điều 137 Luật Đất đai 2024.
- Tranh chấp liên quan đến tài sản gắn liền với đất.
- Trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất thì đương sự được lựa chọn hoặc khởi kiện tại Tòa án hoặc yêu cầu cơ quan hành chính giải quyết.
Trình tự giải quyết tranh chấp tại Tòa án thường gồm các bước:
- Bước 1: Gửi đơn khởi kiện.
- Bước 2: Tòa án tiếp nhận hồ sơ và thụ lý vụ án.
- Bước 3: Chuẩn bị xét xử, thu thập chứng cứ và tiến hành hòa giải.
- Bước 4: Mở phiên tòa xét xử sơ thẩm.
- Bước 5: Tổ chức thi hành bản án hoặc quyết định có hiệu lực.
– Phương thức 2: Đề nghị Ủy ban nhân dân có thẩm quyền giải quyết
Hình thức này áp dụng khi người tranh chấp không có Giấy chứng nhận hoặc không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất theo quy định.
Người dân chỉ được lựa chọn một trong hai phương án, tức là hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết hoặc đề nghị cơ quan hành chính có thẩm quyền xử lý, không thể thực hiện song song.
Đối với tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân với nhau thì cơ quan tiếp nhận và giải quyết thông thường là Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi có đất.
2. Cách giải quyết tranh chấp lối đi qua
2.1. Đất bị bao quanh có quyền yêu cầu mở lối đi hợp lý
Theo Điều 29 Luật Đất đai 2024 và khoản 1 Điều 254 Bộ luật Dân sự 2015, trường hợp thửa đất nằm phía trong bị các bất động sản khác bao bọc khiến không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng thì chủ sử dụng đất có quyền yêu cầu chủ sử dụng đất phía ngoài dành cho mình một lối đi phù hợp.
Việc xác định vị trí, chiều dài, chiều rộng và giới hạn sử dụng lối đi sẽ do các bên trao đổi, thống nhất trên cơ sở bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại, đồng thời hạn chế tối đa ảnh hưởng đến quyền lợi của chủ sử dụng đất liền kề.
2.2. Các bước xử lý tranh chấp về lối đi chung
Trong thực tế, tranh chấp lối đi qua thường xảy ra khi chủ đất phía ngoài không đồng ý cho hộ phía trong sử dụng đường đi hoặc ngăn cản quyền đi lại.
Khi không thể thỏa thuận, bên có quyền lợi bị ảnh hưởng có thể yêu cầu Tòa án nhân dân giải quyết. Khoản 2 Điều 254 Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định rõ rằng khi phát sinh tranh chấp về lối đi thì cá nhân, tổ chức có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền xác định.
Thủ tục giải quyết tranh chấp lối đi được thực hiện theo trình tự tố tụng dân sự với các bước cơ bản như sau:
– Bước 1: Nộp đơn khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền.
– Bước 2: Cơ quan Tòa án tiếp nhận và thụ lý hồ sơ.
– Bước 3: Tiến hành chuẩn bị xét xử, thu thập tài liệu và chứng cứ liên quan.
– Bước 4: Mở phiên tòa xét xử sơ thẩm.
– Bước 5: Thi hành bản án hoặc quyết định của Tòa án sau khi có hiệu lực pháp luật.
>>> Xem thêm: Khi sổ đỏ đang tranh chấp, có thể thực hiện công chứng thừa kế không?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai về tường rào, ranh giới và lối đi chung”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Khi sổ đỏ đang tranh chấp, có thể thực hiện công chứng thừa kế không?
>>> Thủ tục chứng thực chữ ký, điểm chỉ năm 2026.
>>> Dịch vụ làm sổ đỏ cho nhà đất liền kề có gì khác biệt so với căn hộ chung cư?
>>> Khi thực hiện thủ tục công chứng di chúc, người lập di chúc cần chuẩn bị giấy tờ gì?
>>> Có được mượn Sổ đỏ của người khác để thế chấp vay tiền không?