Vì sao ưu tiên chia thừa kế theo di chúc thay vì theo pháp luật?

Theo quy định của pháp luật, di sản thừa kế có thể được phân chia theo di chúc hoặc theo pháp luật. Tuy nhiên, trong trường hợp tồn tại di chúc hợp pháp thì việc phân chia sẽ được ưu tiên thực hiện theo nội dung di chúc trước. Điều này đặt ra câu hỏi vì sao pháp luật lại có sự ưu tiên như vậy. Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.

>>> Xem thêm: Phí công chứng văn bản thoả thuận phân chia di sản thừa kế mới nhất 2026

Căn cứ Điều 609 Bộ luật Dân sự năm 2015, mỗi cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình, đồng thời có thể để lại tài sản cho người khác theo di chúc hoặc theo quy định của pháp luật. Trong đó:

– Thừa kế theo di chúc là việc thể hiện ý chí cá nhân nhằm chuyển giao tài sản của mình cho người khác sau khi qua đời (theo Điều 624 BLDS);

– Thừa kế theo pháp luật là việc phân chia di sản theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự do pháp luật quy định (theo Điều 649 BLDS).

Đáng lưu ý, Điều 650 BLDS quy định rõ các trường hợp áp dụng thừa kế theo pháp luật, bao gồm:

– Không có di chúc;

– Di chúc không hợp pháp;

– Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; hoặc cơ quan, tổ chức được chỉ định thừa kế không còn tồn tại tại thời điểm mở thừa kế;

– Người được chỉ định hưởng di sản theo di chúc không có quyền hưởng hoặc từ chối nhận di sản.

Ngoài ra, trong một số tình huống như phần di sản chưa được định đoạt trong di chúc, phần nội dung di chúc không có hiệu lực, hoặc liên quan đến người thừa kế từ chối nhận di sản hay không đủ điều kiện hưởng… thì phần di sản đó vẫn sẽ được chia theo pháp luật.

>>> Xem thêm: Có nên mua nhà công chứng vi bằng không? Kinh nghiệm lập vi bằng mà mọi người quan tâm.

Từ các quy định trên có thể thấy, pháp luật hiện hành ưu tiên áp dụng thừa kế theo di chúc. Chỉ khi không thể thực hiện theo di chúc thì mới chuyển sang áp dụng thừa kế theo pháp luật. Nguyên nhân của sự ưu tiên này xuất phát từ bản chất của việc lập di chúc.

Người lập di chúc là chủ sở hữu tài sản và có mong muốn định đoạt tài sản đó sau khi qua đời. Theo Điều 626 BLDS, người lập di chúc có nhiều quyền quan trọng như:

– Chỉ định người thừa kế, truất quyền hưởng di sản của người khác;

– Xác định phần di sản cụ thể cho từng người;

– Dành tài sản để di tặng hoặc phục vụ việc thờ cúng;

– Giao nghĩa vụ cho người thừa kế;

– Chỉ định người quản lý di sản hoặc người thực hiện việc phân chia di sản.

Như vậy, toàn bộ việc phân chia di sản theo di chúc đều dựa trên ý chí cá nhân của người để lại tài sản. Người này có toàn quyền quyết định đối với tài sản của mình sau khi chết. Chính vì vậy, khi di chúc hợp pháp thì pháp luật tôn trọng và ưu tiên thực hiện theo nội dung di chúc đó.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý đến các trường hợp người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo quy định tại Điều 644 BLDS năm 2015. Theo đó, nếu họ không được chỉ định hưởng di sản hoặc được hưởng ít hơn 2/3 suất theo pháp luật thì vẫn có quyền nhận phần di sản tương ứng.

Cụ thể, các đối tượng bao gồm:

– Con chưa thành niên;

– Cha, mẹ;

– Vợ hoặc chồng;

– Con thành niên nhưng không có khả năng lao động.

Trong trường hợp những người này từ chối nhận di sản hoặc không có quyền hưởng di sản thì quy định trên sẽ không được áp dụng.

Tóm lại, pháp luật ưu tiên chia thừa kế theo di chúc bởi đây là sự thể hiện ý chí của người có tài sản đối với việc định đoạt tài sản của mình sau khi qua đời. Chỉ khi không thể thực hiện theo di chúc thì việc phân chia di sản thừa kế mới được tiến hành theo quy định của pháp luật.

>>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ đỏ nhanh chóng, uy tín nhất Hà Nội ở đâu? Nên làm sổ đỏ ở văn phòng luật sư hay văn phòng công chứng?

Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Vì sao ưu tiên chia thừa kế theo di chúc thay vì theo pháp luật?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com

XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:

>>> Thời hạn có hiệu lực của bản công chứng dịch thuật lấy ngay đối với bằng lái xe có tiếng nước ngoài là bao lâu?

>>> Có thể tra cứu lịch làm việc của văn phòng công chứng gần nhất tại Hà Nội tại đâu?

>>> Công chứng di chúc đối với người bị khuyết tật được thực hiện thế nào?

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội cung cấp dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh, uy tín.

>>> Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất được thực hiện thế nào?

>>> Dịch vụ công chứng nhanh, chuyên nghiệp tại Hà Nội.

>>> Có được nhờ người khác đi chứng thực Sơ yếu lý lịch thay không?