So với trường hợp đất đã có Giấy chứng nhận (Sổ đỏ), tranh chấp đất đai không có Sổ đỏ thường phức tạp hơn rất nhiều. Nguyên nhân là do các bên tranh chấp thường không có giấy tờ hợp pháp để chứng minh quyền sử dụng đất của mình, dẫn đến việc xác định ai là người có quyền sử dụng đất gặp nhiều khó khăn. Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.

>>> Xem ngay: Văn phòng công chứng thứ 7 chủ nhật hỗ trợ công chứng, chứng thực và cung cấp dịch vụ sổ đỏ tại Hà Nội

Phải hòa giải tại UBND cấp xã

Khi xảy ra tranh chấp đất đai, pháp luật khuyến khích các bên tự hòa giải hoặc giải quyết thông qua hòa giải ở cơ sở. Theo quy định của Luật Đất đai 2024, Nhà nước tạo điều kiện để các bên lựa chọn nhiều hình thức hòa giải khác nhau như hòa giải ở cơ sở, hòa giải thương mại hoặc các cơ chế hòa giải hợp pháp khác.

Tuy nhiên, trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền thụ lý giải quyết tranh chấp, các bên bắt buộc phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp.

Quy trình hòa giải được thực hiện như sau:

  • Sau khi tiếp nhận đơn yêu cầu, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai để tổ chức hòa giải;
  • Thành phần Hội đồng gồm Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND cấp xã (làm Chủ tịch Hội đồng), đại diện Mặt trận Tổ quốc, công chức địa chính và những người am hiểu rõ về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất (nếu có);
  • Tùy từng vụ việc, có thể mời thêm các tổ chức, cá nhân liên quan tham gia hòa giải;

Đất không có Sổ đỏ tranh chấp

  • Thời hạn thực hiện hòa giải không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu;
  • Kết quả hòa giải phải được lập thành biên bản, có chữ ký của các bên và xác nhận của UBND cấp xã;
  • Biên bản hòa giải sẽ được gửi cho các bên tranh chấp và lưu tại UBND cấp xã;
  • Trường hợp một bên không ký vào biên bản thì Hội đồng hòa giải vẫn lập biên bản, có chữ ký của các thành viên và đóng dấu xác nhận để gửi cho các bên.

>>> Xem thêm: Công chứng văn bản thừa kế bất động sản có phải thủ tục bắt buộc không?

Lưu ý:
Không phải mọi tranh chấp liên quan đến đất đai đều bắt buộc hòa giải tại UBND cấp xã. Chỉ những tranh chấp nhằm xác định ai là người có quyền sử dụng đất mới bắt buộc thực hiện thủ tục này. Đối với các tranh chấp khác như tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng, thừa kế quyền sử dụng đất hoặc chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất… thì không bắt buộc phải hòa giải tại cấp xã.

Tuy nhiên, trên thực tế, dù có hay không có Sổ đỏ thì phần lớn các tranh chấp đất đai vẫn phải trải qua bước hòa giải tại UBND cấp xã trước khi tiếp tục giải quyết.

Khởi kiện hoặc yêu cầu UBND cấp có thẩm quyền giải quyết

Trong trường hợp hòa giải tại UBND cấp xã không thành, nếu người tranh chấp không có Sổ đỏ hoặc không có giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất, thì chỉ được lựa chọn một trong hai phương án giải quyết theo quy định của pháp luật:

– Phương án 1: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân

+ Người có tranh chấp có thể nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để được giải quyết theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

– Phương án 2: Yêu cầu UBND có thẩm quyền giải quyết

Nếu lựa chọn con đường hành chính, việc giải quyết tranh chấp sẽ được phân định như sau:

+ Trường hợp tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau thì thuộc thẩm quyền giải quyết của Chủ tịch UBND cấp huyện;

+ Nếu một trong các bên là tổ chức, tổ chức tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Sau khi có quyết định giải quyết:

+ Nếu không đồng ý với quyết định của Chủ tịch UBND cấp huyện, các bên có thể khiếu nại lên Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc khởi kiện tại Tòa án;

+ Nếu không đồng ý với quyết định của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, các bên có quyền khởi kiện ra Tòa án theo quy định pháp luật.

Kết luận

Tranh chấp đất đai không có Sổ đỏ vẫn có thể được giải quyết theo trình tự pháp luật nhưng thường phức tạp hơn do thiếu căn cứ chứng minh quyền sử dụng đất. Trong mọi trường hợp, các bên phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã trước khi lựa chọn phương thức giải quyết tiếp theo.

Khi hòa giải không thành, người dân có thể lựa chọn giữa việc khởi kiện tại Tòa án hoặc yêu cầu UBND có thẩm quyền giải quyết. Tuy nhiên, nếu chọn khởi kiện, cần cân nhắc kỹ về chứng cứ, khả năng thắng kiện cũng như chi phí án phí và tạm ứng án phí để tránh rủi ro không đáng có.

>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng uy tín hàng đầu tại Hà Nội? Thực hiện thủ tục công chứng nhanh chóng, chính xác và chi phí hợp lý.

Như vậy, trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Đất không có Sổ đỏ tranh chấp xử lý thế nào?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
  3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
  4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
  5. Xem thêm…
  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com

XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:

>>> Khi sổ đỏ đang tranh chấp, có thể thực hiện công chứng thừa kế không?

>>> Thủ tục chứng thực chữ ký, điểm chỉ năm 2026.

>>> Dịch vụ làm sổ đỏ cho nhà đất liền kề có gì khác biệt so với căn hộ chung cư?

>>> Khi thực hiện thủ tục công chứng di chúc, người lập di chúc cần chuẩn bị giấy tờ gì?

>>> Sổ đỏ bị rách, hư hỏng có được cấp đổi không?