Đối với những người chưa có nhà ở riêng, việc đăng ký thường trú (nhập hộ khẩu) tại nhà thuê được xem là giải pháp khả thi và thuận tiện nhất. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít chủ nhà cho thuê tỏ ra dè dặt, thậm chí từ chối yêu cầu này vì lo ngại phát sinh rủi ro pháp lý. Vậy, việc cho người thuê nhà nhập hộ khẩu có tiềm ẩn nguy cơ gì hay không?
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng có làm việc ngoài giờ hành chính hoặc cuối tuần không?
1. Điều kiện để người thuê nhà được nhập hộ khẩu
Theo khoản 3 Điều 20 Luật Cư trú năm 2020, công dân được đăng ký thường trú tại chỗ ở thuê nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
Có sự đồng ý của chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp; trường hợp đăng ký thường trú vào cùng hộ gia đình thì phải được chủ hộ đồng ý;
Bảo đảm diện tích nhà ở tối thiểu theo quy định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, nhưng không thấp hơn 08 m² sàn/người.
Ví dụ: Bà B là chủ sở hữu và cũng là chủ hộ tại căn nhà X, diện tích 50 m². A thuê trọ tại đây và bà B đồng ý cho A nhập hộ khẩu. Trong trường hợp này, A có thể đăng ký thường trú cùng hộ khẩu với bà B.
Hồ sơ đăng ký thường trú tại nhà thuê gồm:
Tờ khai thay đổi thông tin cư trú, trong đó thể hiện rõ ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu nhà cho thuê (trừ trường hợp đã có văn bản đồng ý riêng);
Hợp đồng thuê nhà;
Giấy tờ chứng minh diện tích nhà ở đáp ứng điều kiện đăng ký thường trú.
Như vậy, xét về điều kiện và thủ tục, việc nhập hộ khẩu vào nhà thuê không quá phức tạp. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều chủ nhà vẫn e ngại và không muốn cho người thuê đăng ký thường trú tại nhà mình.
2. Những lo ngại thường gặp của chủ nhà khi cho thuê nhập hộ khẩu
2.1. Không thể tự ý xóa đăng ký thường trú của người thuê
Theo Điều 24 Luật Cư trú 2020, người đã đăng ký thường trú tại nhà thuê chỉ bị xóa đăng ký trong các trường hợp nhất định, cụ thể:
Đã chấm dứt việc thuê nhà nhưng sau 12 tháng kể từ ngày chấm dứt vẫn chưa đăng ký thường trú tại nơi ở mới;
Nhà thuê đã chuyển quyền sở hữu cho người khác, sau 12 tháng kể từ ngày chuyển quyền mà người thuê chưa đăng ký thường trú tại nơi khác, trừ trường hợp được chủ sở hữu mới đồng ý cho tiếp tục thuê và đăng ký thường trú;
Người thuê đã chấm dứt hợp đồng thuê và không được chủ nhà đồng ý cho giữ đăng ký thường trú tại chỗ ở đó.
Như vậy, trong thời gian người thuê vẫn còn hợp đồng thuê hợp pháp hoặc chưa thuộc các trường hợp nêu trên, chủ nhà không được tự ý xóa đăng ký thường trú của họ. Đây là lo ngại có cơ sở pháp lý mà nhiều chủ nhà thường gặp phải.
2.2. Lo ngại bị “chia nhà” khi cho nhập hộ khẩu
Luật Cư trú 2020 không còn khái niệm sổ hộ khẩu. Trước đây, theo Luật Cư trú 2006, sổ hộ khẩu chỉ có giá trị xác định nơi thường trú của công dân, phục vụ mục đích quản lý hành chính, không phải căn cứ xác lập quyền sở hữu tài sản.
Trên thực tế, sổ hộ khẩu chỉ có ý nghĩa liên quan đến quyền tài sản trong trường hợp tài sản đó là tài sản chung của hộ gia đình.
Theo khoản 29 Điều 3 Luật Đất đai 2013, “hộ gia đình sử dụng đất” là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật và cùng có quyền sử dụng đất chung.
Do người thuê nhà không có mối quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng với chủ nhà nên họ không có quyền liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Vì vậy, việc cho người thuê nhập hộ khẩu không làm phát sinh quyền sở hữu hay quyền sử dụng đất đối với họ.
2.3. Lo ngại ảnh hưởng đến quyền thừa kế
Theo Bộ luật Dân sự 2015, quyền thừa kế được xác định căn cứ vào di chúc hợp pháp. Trường hợp không có di chúc hoặc di chúc không hợp lệ, di sản sẽ được chia theo pháp luật cho những người thuộc các hàng thừa kế quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.
Người thuê nhà không thuộc bất kỳ hàng thừa kế nào theo pháp luật của chủ nhà. Do đó, việc cho người thuê đăng ký thường trú không làm phát sinh quyền thừa kế đối với tài sản của chủ nhà.
3. Kết luận
Thực tế cho thấy, việc cho người thuê nhà nhập hộ khẩu không tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý như nhiều chủ nhà lo ngại. Trong trường hợp muốn xóa đăng ký thường trú của người thuê, chủ nhà chỉ cần chấm dứt hợp đồng thuê nhà theo đúng quy định pháp luật.
Như vậy, trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Có nên cho người thuê nhà nhập hộ khẩu?“. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
